B­u ®iÖn HuÕ

Häat ®éng giao th«ng liªn l¹c
g¾n liÒn víi sù vËn ®éng thµnh lËp §¶ng

Mét ®iÒu kh¼ng ®Þnh lµ häat ®éng giao th«ng liªn l¹c g¾n liÒn víi sù ra ®êi vµ häat ®éng cña §¶ng. Còng nh­ c¶ n­íc, c¸c tæ chøc yªu n­íc trong tØnh ®Òu vËn dông c¸c ph­¬ng thøc giao th«ng vµ liªn l¹c ®¬n s¬ nh­ng v« cïng ®a d¹ng lµm ph­¬ng tiÖn häat ®éng. Mçi mét thanh niªn yªu n­íc ®Òu lµ nh÷ng chiÕn sÜ giao liªn. Hä thõa h­ëng c¸c h×nh thøc liªn l¹c truyÒn thèng cña «ng cha, ph¸t huy vµ n©ng cao thµnh c¸c häat ®éng th«ng tin c¸ch m¹ng. ChÝnh v× vËy nªn trong suèt qóa tr×nh ho¹t ®éng vËn ®éng thµnh lËp §¶ng còng nh­ trong thêi kú tõ 1930 ®Õn tr­íc CMTT- 1945, c¸n bé c¸ch m¹ng lµ giao liªn, giao liªn lµ c¸n bé c¸ch m¹ng chø kh«ng cã giao liªn chuyªn tr¸ch. Ngµnh B­u ®iÖn lÊy ngµy 15/8/1945 lµm ngµy kû niÖm truyÒn thèng, cßn x¸c ®Þnh ngµy thµnh lËp ngµnh th× thËt lµ khã, mµ cã thÓ nãi cã §¶ng lµ cã TTLL c¸ch m¹ng.

C¸c ph­¬ng thøc GTLL truyÒn thèng ®­îc c¸c thanh niªn yªu n­íc trong tØnh sö dông tµi t×nh ®Ó t×m ®­êng sang Qñang Ch©u (Trung quèc) dù líp huÊn luyÖn c¸ch m¹ng do ®ång chÝ V­¬ng (tøc B¸c Hå) phô tr¸ch vµ bÝ mËt ®­a tµi liÖu s¸ch b¸o c¸ch m¹ng vÒ tuyªn truyÒn trong tØnh. Nhê ®ã, nh÷ng n¨m 1926-1929, nhiÒu thanh niªn trong tØnh h¨ng h¸i bÝ mËt ho¹t ®éng vµ lËp c¸c tæ chøc yªu n­íc trong c¸c tr­êng häc, c«ng së, nhµ m¸y. Thêi kú s¬ khëi nµy, c¸c tæ chøc yªu n­íc tËp trung nhiÒu ë thÞ x· HuÕ vµ chñ yÕu lµ trong c¸c tr­êng häc nh­ Quèc Häc, §ång Kh¸nh, Paul Bert, Queignee, Chaigneau...v× ë nh÷ng n¬i nµy míi cã c¸c thanh niªn cã kÕn thøc v¨n hãa ®Ó tiÕp thu nh÷ng tiÕn bé míi. H×nh thøc giao liªn ban ®Çu lµ tr¸ h×nh nh­ t×nh b¹n, t×nh b»ng h÷u ®Õn ch¬i víi nhau, ®Õn häc cïng nhau mµ bµn m­u cøu n­íc.

C¸c tæ chøc c¸ch m¹ng ë Hµ néi, NghÖ an, Qñang TrÞ vµ HuÕ t×m c¸ch b¾t liªn l¹c víi nhau. Gi÷a n¨m 1929, ®ång chÝ NguyÔn Phong S¾c tõ Hµ néi mang mÉu truyÒn ®¬n vµ tµi liÖu Céng s¶n vµo Qñang TrÞ ®Ó in vµ ®em ®i r¶i c¸c tØnh miÒn Trung. §ång chÝ §Æng SÜ Kh¶ häat ®éng trong tæ chøc §DCS §¶ng (Chi bé phè HuÕ gåm 4 ®ång chÝ: NguyÔn ChÝ HuyÕn, Hßang v¨n DiÖm, Ph¹m B¸ Nguyªn do ®ång chÝ Kh¶ lµm BÝ th­) ®· tæ chøc in truyÒn ®¬n t¹i nhµ m×nh ë An Cùu cung cÊp cho c¶ 3 tØnh B×nh- TrÞ- Thiªn. Hai ®ång chÝ Qóach Tu©n ë Qñang B×nh vµ Lª ThÕ TiÕt ë Qñang TrÞ th­êng hay ®i tµu háa vµo nhËn truyÒn ®¬n vµ s¸ch b¸o c¸ch m¹ng t¹i nhµ ®ång chÝ Kh¶. ë HuÕ cßn mét tæ chøc c¸ch m¹ng kh¸c do ®ång chÝ Lª ViÕt L­îng lµm BÝ th­. ViÖc liªn l¹c gi÷a c¸c tæ chøc c¸ch m¹ng ë Thõa Thiªn ®Ó phèi hîp häat ®éng do chÞ LuËt ®¶m nhiÖm. Ngßai ra, lµm giao liªn trªn tµu háa ®äan HuÕ- Vinh nh÷ng n¨m tr­íc 1930 cßn cã chÞ T«n N÷ ThÞ Ch¸u. anh Mai v¨n Hå, Phan §¨ng L­u...

Cã thÓ nãi, thêi kú c¸ch m¹ng tr­íc n¨m 1930, c¸c tæ chøc §¶ng ch­a thèng nhÊt nh­ng ®· cã mét m¹ng l­íi liªn l¹c liªn hßan. Còng trong bèi c¶nh ®ã, c¸c tµi liÖu cña B¸c Hå ®­îc c¸c chiÕn sÜ B­u ®iÖn tiÒn th©n ®­a tõ n­íc ngßai vÒ ngµy mét nhiÒu. §©y lµ sù ®ãng gãp lín cña GTLL trong sù thèng nhÊt §¶ng, gÝup cho c¸c tæ chøc c¸ch m¹ng trong tØnh còng nh­ gi÷a c¸c tØnh víi nhau kh«ng cßn nghi kþ, hiÓu lÇm nhau.

Trªn ®©y chØ lµ mét sè ®iÓn h×nh cña ho¹t ®éng GTLL ®a d¹ng ë thêi kú s¬ khëi, trøng n­íc cña phong trµo c¸ch m¹ng tØnh nhµ. Vai trß, vÞ trÝ cña GTLL trong häat ®éng c¸ch m¹ng rÊt quan träng, "nã quyÕt ®Þnh sù thèng nhÊt, chØ huy, sù ph©n phèi lùc l­îng...". Nh÷ng c¸n bé §¶ng ®Çu tiªn cña tØnh nhµ biÕt ph¸t huy vèn cæ truyÒn cña «ng cha, vËn dông nh÷ng sinh häat b×nh dÞ cña cuéc sèng, biÕn hãa thµnh c¸c ph­¬ng thøc liªn l¹c tµi t×nh, s¸ng t¹o, mu«n h×nh, mu«n vÎ. Nã rÊt ®¬n s¬, d©n d· nh­ng v« cïng hiÖu qña, ®· chiÕn th¾ng th«ng tin hiÖn ®¹i vµ m­u th©m, søc m¹nh cña kÎ thï. Nh÷ng ng­êi lµm c¸ch m¹ng chÝnh lµ nh÷ng chiÕn sÜ giao liªn. Hä lµ thÇy gi¸o, häc sinh, c«ng chøc, tiÓu th­¬ng, n«ng d©n, c«ng nh©n vµ c¶ viªn chøc lµm cho ®Þch ®­îc gi¸c ngé. NhiÒu em bÐ ch­a ®Õn tuæi thµnh niªn còng lµ nh÷ng giao liªn nhanh nhÑn, m­u trÝ. Hä ®· khëi ®Çu mét truyÒn thèng GTLL vÎ vang, lµm tiÒn ®Ò c¨n b¶n cho sau nµy.

VÒ ®Çu trang