B­u ®iÖn HuÕ

Phôc vô sù nghiÖp ®Êu tranh gi¶i phãng hoµn toµn MiÒn Nam
(1-1960 - 4-1975)

Tõ ®©y, c¸ch m¹ng miÒn Nam b­íc sang thÕ trËn míi, kh«ng cßn ®¬n thuÇn ®Êu tranh chÝnh trÞ mµ ®· cÇm sóng trùc diÖn víi qu©n thï. Phong trµo §ång Khëi diÔn ra kh¾p n¬i lµ mét ®iÓn h×nh. Th¾ng lîi cña §ång Khëi lµ b­íc khëi ®Çu rÊt c¬ b¶n, ®­a c¸ch m¹ng miÒn Nam tõ thÕ gi÷ g×n lùc l­îng sang thÕ tiÕn c«ng. Tõ trong cao trµo ®ã, ngµy 20/12/1960, MÆt trËn d©n téc gi¶i phãng miÒn Nam ®­îc thµnh lËp råi ChÝnh phñ C¸nh m¹ng l©m thêi Céng hßa miÒn Nam VN ra ®êi, qu©n gi¶i phãng lín m¹nh.
ChiÕn l­îc c¸ch m¹ng ë miÒn Nam cã thÓ ng¾n gän trong c«ng thøc 4 ®äan: "Khëi nghÜa tõng phÇn- qu©n sù, chÝnh trÞ kÕt hîp- ba vïng chiÕn l­îc- tæng c«ng kÝch, tæng khëi nghÜa".

ë tØnh ta, c¨n cø ®Þa A L­íi ®­îc më réng, t¹o ®­îc thÕ ®øng v÷ng ch¾c. C¸c ®ång chÝ l·nh ®¹o TØnh ñy vµ c¸c HuyÖn ñy cïng c¸c ®éi c«ng t¸c lÇn tõng chÆng b¸m c¬ së, tiÕn dÇn vÒ ®ång b»ng. §¹i héi ®¹i biÓu §¶ng bé tØnh ®· häp tõ 21 ®Õn 26/4/1961 t¹i chßi Con Hiªn, lµng Ta- p¸t ®¸nh dÊu sù lín m¹nh c¶ vÒ chÝnh trÞ lÉn qu©n sù. M·nh ®Êt B×nh TrÞ Thiªn trë thµnh chiÕc cÇu lín giao l­u gi÷a hËu ph­¬ng lín miÒn B¾c vµ tiÒn tuyÕn lín miÒn Nam. Häat ®éng cña giao b­u khÈn tr­¬ng, s«i ®éng, t¨ng chuyÕn, t¨ng ng­êi.

Cuèi n¨m 1959, Côc B­u ®iÖn TW (C.P16) cö 3 ®ång chÝ Ph¹m ThuyÒn (tr­ëng ®µi), NguyÔn Ngäc CÈn (b¸o vô) vµ QuÕ (c¬ c«ng) vµo thµnh lËp ®µi VT§ phôc vô Liªn tØnh ñy I liªn l¹c víi Trung ­¬ng Côc ë Nam bé, víi khu ñy V vµ víi C.P16. §Þa ®iÓm ®Æt ®µi ®Çu tiªn lµ vïng khe Con T«m. §Õn th¸ng 12/1960, Tæng côc t¨ng c­êng thªm 20 b¸o vô, c¬ c«ng cho c¸c tØnh tõ Qñang TrÞ ®Õn Nam Trung bé. Tõ ®ã trªn ®Êt TrÞ Thiªn cã 3 ®µi VT§ lµ ®µi Liªn tØnh ñy I, ®µi Thõa Thiªn vµ ®µi Qñang TrÞ . Ngßai nhiÖm vô phôc vô liªn l¹c chuyªn ngµnh víi hÖ mËt cña §¶ng, c¸c ®µi phôc vô cho ph©n x· cña Th«ng tÊn x·, chuyÓn nhËn c¸c tin chiÕn th¾ng cña hai miÒn, kÞp thêi ®éng viªn qu©n d©n c¶ n­íc thi ®ua giÕt giÆc lËp c«ng. Víi nhiÒu h­íng liªn l¹c vµ t×nh h×nh c¸ch m¹ng ngµy mét nãng báng nªn c¸c phiªn liªn l¹c gÇn nh­ suèt ngµy ®ªm. C¸c c¸n bé l·nh ®¹o tØnh nhiÒu lÇn cïng quay Rag«n«. Ngay c¶ ®ång chÝ BÝ th­ TØnh ñy còng cã lÇn lµm quay viªn. Nh÷ng cö chØ ®ã võa thÓ hiÖn tÝnh quan träng, cÊp b¸ch cña liªn l¹c VT§ võa lµ sinh khÝ ®éng viªn anh em h¨ng say nhiÖm vô.
Cïng thêi gian nµy, lùc l­îng giao b­u ®­îc t¨ng c­êng thªm nhiÒu bé ®éi, c¸n bé tõ B¾c vµo. N¨m 1960, anh Phan v¨n ThuÇn (Tý) ®­îc Tæng côc t¨ng c­êng vµo, lµm phã Ban giao b­u tØnh, anh TÇn §øc Quý vÉn tr­ëng ban. Sau §¹i héi §¶ng bé tØnh 4/1961, tØnh chó träng chØ ®¹o cñng cè l¹i trôc ®­êng d©y liªn néi tØnh vµ m¹ng giao b­u thµnh phè, c¸c huyÖn. TuyÕn liªn tØnh däc biªn giíi mµ anh MËt, anh Qóy vµ mét sè kh¸c cã c«ng xoi më ®­êng bµn giao h¼n cho qu©n ®éi, trë thµnh hµnh lang vËn t¶i B¾c Nam. TuyÕn néi tØnh bæ sung thªm ng­êi, chän ®Þa ®iÓm ®Æt tr¹m, quy häach l¹i ®­êng ®i, c¸ch giao nhËn, biÕn thµnh trôc ®­êng d©y x­¬ng sèng liªn néi tØnh, b¾t nèi víi Qñang TrÞ, Qñang Nam vµ rÏ ngang nèi víi c¸c tr¹m giao b­u huyÖn. C¸c huyÖn, ngßai nhiÖm vô dÉn ®­êng cho c¸n bé ë ®ång b»ng, vïng biÓn ®i l¹i chØ ®¹o phong trµo, g©y dùng c¬ së, huyÖn nµo còng lËp c¸c bé phËn giao b­u lµm bµn ®¹p ®Ó vµo thµnh phè, vÒ ®ång b»ng. Giao b­u c¸c huyÖn ®i l¹i vïng gi¸p ranh, chän ®Þa ®iÓm cho l·nh ®¹o HuyÖn ñy lµm c¬ së dõng ch©n ®Ó x©m nhËp vµo thµnh phè vµ vÒ vïng ®Þch hËu. §©y lµ ®ãng gãp lín cña giao b­u chóng ta phôc vô tèt chñ tr­¬ng lín giµnh d©n, b¸m ®Êt.

Th¸ng 7/1973, ®µi VT§ Liªn tØnh ñy I ®­îc C.P16 bæ sung thªm hai b¸o vô vµ ®iÒu bªn qu©n ®éi sang 2 chiÕn sÜ. Hai ®ång chÝ nµy ®­îc anh em kÌm cÆp, võa lµm quay viªn võa häc thu- ph¸t, sau mÊy th¸ng ®· lµm ®­îc b¸o vô. TØnh ñy Thõa Thiªn lËp thªm mét ®µi cho Thµnh ñy HuÕ.
Nh÷ng n¨m nµy nhiÖm vô cña giao th«ng vËn t¶i vµ th«ng tin liªn l¹c ch­a t¸ch biÖt riªng mµ cïng mét bé phËn chung gäi lµ Ban giao b­u vËn do mét ®ång chÝ trong Th­êng vô TØnh ñy trùc tiÕp chØ ®¹o. Tuy vËy do yªu cÇu hËu cÇn cho kh¸ng chiÕn lín nªn lùc l­îng vËn t¶i t¨ng rÊt nhanh. C¸c ®ßan d©n c«ng háa tuyÕn, TNXP vËn t¶i hµng cña miÒn B¾c vµo; l­¬ng thùc, hµng hãa tõ ®ång b»ng lªn cã c¸c ®ßan d©n c«ng cña huyÖn. C¸c tr¹m giao b­u chØ lµm nhiÖm vËn t¶i cung cÊp hµng cho c¸c ban ngµnh cña huyÖn vµ tØnh. C¸c tr¹m ®Òu cã kho hËu cÇn trung chuyÓn vµ d÷ tr÷ nu«i c¸n bé, bé ®éi qua l¹i tr¹m.
Häat ®éng cña c¸c chiÕn sÜ giao b­u trong lßng ®Þch hËu nhiÒu nguy hiÓm nh­ng t©m tr¹ng mäi ng­êi ®Òu phÊn chÊn, tin t­ëng, kh«ng cßn do dù, hoang mang nh­ thêi tr­íc 1960. NhiÖm vô ®ßi hái khÈn tr­¬ng, nÆng nÒ h¬n nh­ng anh chÞ em vÉn hßan thµnh xuÊt s¾c. Phôc vô cho phong trµo ®ång khëi ë c¸c n¬i vµ nhÊt lµ phôc vô cho chiÕn dÞch ph¸ thÕ kÒm kÑp trong n¨m 1963 , giao b­u ®· dÉn ®­êng an tßan cho rÊt nhiÒu c¸n bé, chuyÓn vµo nhiÒu truyÒn ®¬n, vò khÝ vµ cøu thãat nhiÒu c¸n bé §¶ng. N¨m 1964, tØnh rót mét sè c¸n bé Ban vµ giao b­u tØnh , huyÖn thµnh lËp tuyÕn thèng nhÊt B thuéc TØnh ®éi, chuyªn lµm nhiÖm vô vËn t¶i phôc vô hµnh lang cña Héi ®ång tiÒn ph­¬ng. GTLL vµ vËn t¶i liªn néi tØnh cã 4 tuyÕn ph©n cÊp râ rµng vµ phèi hîp víi nhau rÊt chÆt chÏ:

• TuyÕn vËn t¶i chiÕn l­îc lµ ®­êng Hå ChÝ Minh r·i däc ®«ng vµ t©y Tr­êng s¬n, cã thÓ gäi lµ ®­êng cña TW.
• TuyÕn thèng nhÊt A lµ sù phèi hîp gi÷a vËn t¶i vµ giao b­u do Liªn khu ñy I l·nh ®¹o th«ng qua Ban giao b­u VËn. TuyÕn nµy cã nhiÖm vô vËn chuyÓn c«ng v¨n, th­ tõ, b¸o chÝ, tµi liÖu vµo tËn Nam bé; ®­a ®ãn c¸n bé, th­¬ng binh, dÉn ®­êng vµ b¶o vÖ c¸n bé TW ra B¾c vµo Nam; vËn chuyÓn hµng d©n dông TW cÊp cho hai tØnh Qñang TrÞ- Thõa Thiªn nh­ dông cô y tÕ, ®iÖn ®µi, t¨ng vâng... vµ chuyÓn c¶ tiÒn ngôy quyÒn ®Ó vÒ ®ång b»ng mua hËu cÇn; t¨ng gia tù tóc nu«i b¶n th©n vµ nu«i c¸n bé bé ®éi qua tr¹m.
• TuyÕn thèng nhÊt B c¬ b¶n dùa theo tuyÕn tèng nhÊt A nh­ng lªn s©u h¬n, chñ yÕu vËn t¶i hµng cho Liªn khu ñy I. Hµng cña Thanh- NghÖ- TÜnh, Qñang B×nh viÖn trî cho TrÞ Thiªn vËn chuyÓn trªn tuyÕn nµy.
• §­êng d©y (giao b­u) ch¹y däc tØnh vµ ch¹y ngang vÒ gi¸p ranh nèi tiÕp víi c¸c huyÖn

ThÕ vµ lùc ta ®· lín m¹nh. T×nh h×nh ®ã cho phÐp cuéc chiÕn tranh c¸ch m¹ng ë miÒn Nam cã thÓ chuyÓn sang thêi kú míi, n©ng thªm mét b­íc ph¸t triÓn. Héi nghÞ BCH TW §¶ng th¸ng 1/1968 quyÕt ®Þnh më cuéc tæng c«ng kÝch, tæng khëi nghÜa vµo dÞp TÕt MËu th©n. B¶n mÖnh lÖnh cña Bé Quèc phßng x¸c ®Þnh thµnh phè HuÕ lµ mét trong hai chiÕn tr­êng träng ®iÓm cña tßan miÒn (Sµi gßn vµ HuÕ). Phôc vô cho viÖc chuÈn bÞ chiÕn dÞch, Ban giao b­u vµ Phßng th«ng tin lªn ph­¬ng ¸n cô thÓ, cö c¸n bé vÒ c¬ së kiÓm tra, héi häp ®éng viªn tinh thÇn c¸n bé, chiÕn sÜ víi khÝ thÕ thi ®ua míi kh«ng kÓ ngµy ®ªm truyÒn tin tøc, mÖnh lÖnh, ®­a dÉn c¸c lùc l­îng chuÈn bÞ chiÕn tr­êng, xoi më ®­êng míi tõ hµnh lang vÒ vïng gÝap ranh, xuyªn s©u vµo ®Þch hËu dÉn c¸c ®ång chÝ l·nh ®¹o vµ c¸c ®ßan vËn t¶i. Giao liªn thùc hiÖn chØ tiªu gïi 30- 40 kg hµng víi c¶m gi¸c vinh dù ®­îc trùc tiÕp ®ãng gãp c«ng søc cho chiÕn dÞch nªn ai còng h¨ng h¸i, xung phong. Sè giao b­u ®­îc ®iÒu sang lµm nhiÖm vô vËn t¶i ë tuyÕn thèng nhÊt B thùc sù lµ nßng cèt trong chuyÓn hµng, t¶i th­¬ng, gi÷ kho. Ban giao b­u khu tæ chøc l¹i bé m¸y, lËp c¸c phßng vµ ph©n c«ng, ph©n nhiÖm cô thÓ ®¸p øng víi t×nh h×nh ph¸t triÓn cña c¸ch m¹ng.

Cã thÓ nãi, chiÕn th¾ng TÕt MËu Th©n ë HuÕ lµ th¾ng lîi lín nhÊt trong chiÕn dÞch tæng tiÕn c«ng vµ næi dËy tßan miÒn Nam. Sau giê giao thõa 2 giê 35 phót, b¾t ®Çu næ sóng tÊn c«ng th× ®Õn 9 giê s¸ng ta ®· lµm chñ tßan thµnh phè. Hai m­¬i l¨m ngµy lµm chñ, lµ thµnh phè duy nhÊt thµnh lËp chÝnh quyÒn c¸ch m¹ng. Nh÷ng ngµy ë thµnh phè, giao b­u häat ®éng nh­ nh÷ng con thoi, trî thñ ®¾c lùc cho c¸c cÊp chÝnh quyÒn c¸ch m¹ng æn ®Þnh t×nh h×nh x· héi, ®­êng phè, gi¶i quyÕt hËu qu¶ sau chiÕn th¾ng.
Khi c¸c lùc l­îng Qu©n- D©n- ChÝnh- §¶ng rêi thµnh phè lªn l¹i cø, nhiÒu giao b­u ®­îc chèt l¹i tæ chøc c¸c tuyÕn phôc vô. KÎ ®Þch thua ®au nªn chóng ph¶n kÝch kÞch liÖt. ChiÕn l­îc: "chiÕn tranh côc bé" bÞ ph¸ s¶n, buéc ph¶i xuèng thang, tuyªn bè chÊm døt nÐm bom miÒn B¾c vµ cay ®¾ng chÞu ngåi vµo bµn ®µm ph¸n bèn bªn t¹i Paris. Chóng tËp trung 15 tiÓu ®ßan Mü vµ 8 tiÓu ®ßan ngôy ®iªn cuång ®¸nh chiÕm l¹i HuÕ. T×nh h×nh nh÷ng n¨m sau ®ã trë l¹i c¨ng th¼ng, ¸c liÖt. NhiÒu vïng c¨n cø bÞ ®¸nh ph¸, lùc l­îng qu©n sù kh«ng dõng ch©n ®­îc ë vïng gi¸p ranh. C¸n bé c¬ së, c¸n bé phong trµo bÞ ®¸nh bËt khái c¸c vïng lâm néi ngäai thµnh. TØnh ñy, Khu ñy vµ c¸c ban, ngµnh rót dÇn s©u vµo rõng, cã lóc ph¶i sang tËn ®Êt b¹n Lµo. Trong t×nh h×nh ®ã, häat ®éng giao b­u vÉn ph¶i b¸m trô, di chuyÓn ®Þa ®iÓm vµ xoi më nhiÒu ®­êng míi. Mèi liªn l¹c vÒ ®ång b»ng khã kh¨n nhiÒu v× ph¶i ®­¬ng ®Çu víi chñ tr­¬ng b×nh ®Þnh, gom d©n, lËp "vïng tr¾ng" cña ®Þch.

T×nh h×nh c¸ch m¹ng ®ßi hái c«ng t¸c giao b­u ngµy mét nhiÒu. Th¸ng 8/1969, Th­êng vô Khu ñy chØ thÞ cñng cè lùc l­îng giao b­u, t¨ng c­êng më réng thªm c¸c tuyÕn. Sau TÕt MËu Th©n, CBCNV tßan Ban giao b­u khu cã 120 ®ång chÝ, ®Õn cuèi n¨m 1969 t¨ng lªn 250 ®ång chÝ, sang 1970 cã th¸ng ®Õn 300 ®ång chÝ. Phßng giao b­u thµnh phè HuÕ cã trªn 30 ®ång chÝ do ®ång chÝ NguyÔn Dù phô tr¸ch gäi lµ ®¬n vÞ 610 do Thµnh ®éi chØ huy. Ngµy 18/10/1969, Th­êng vô Khu ñy quyÕt ®Þnh n©ng cÊp §¶ng ñy Ban giao b­u thµnh mét trong ba §¶ng ñy lín cña Khu bé, cã quyÒn ra quyÕt ®Þnh kÕt n¹p §¶ng viªn. BCH §¶ng ñy gåm 9 ®ång chÝ: ®ång chÝ TrÇn §øc Thè- BÝ th­, ®ång chÝ Lª v¨n CÇu vµ TrÇn Xu©n B×nh- phã BÝ th­, ®ång chÝ Hßang §iÒn- ñy viªn Th­êng vô. Do ®Þa bµn häat ®éng kh¸ dµi, tõ s«ng BÕn H¶i vµo tËn miÒn T©y ®Ìo H¶i V©n nªn thµnh lËp 4 §¶ng ñy khu vùc, bªn c¹nh cã 4 ban chØ huy khu vùc.
§Çu n¨m 1969, t¹i c¨n cø Khu ñy b¾t ®Çu l¾p ®Æt mét tæng ®µi tõ th¹ch víi h¬n 10 m¸y lÎ. D©y tõ tæng ®µi vÒ m¸y lÎ hßan tßan b»ng d©y xóp r·i s¸t mÆt ®Êt hoÆc buéc däc theo c©y rõng v× vËy hay g©y mÊt liªn l¹c. Cã nèi mét ®«i d©y sang th«ng tin qu©n ®éi ®Ó liªn l¹c ®­êng dµi nh­ng rÊt khã kh¨n. HÖ thèng th«ng tin ®iÖn nµy chñ yÕu chØ phôc vô cho nh÷ng ®ît chiÕn dÞch, cßn phôc vô th«ng tin cho Khu ñy vÉn chñ yÕu lµ ph­¬ng thøc ch¹y bé vµ VT§.

Th¸ng 6/1971, TW quyÕt ®Þnh cho thµnh lËp l¹i hai TØnh ñy Qñang TrÞ, Thõa Thiªn. Ban giao b­u vµ Phßng th«ng tin Khu t¨ng c­êng lùc l­îng vÒ cho hai tØnh. C¸c tr¹m vïng gi¸p ranh chuyÓn cho giao b­u tØnh, më thªm mét sè tr¹m míi cho hµnh lang giao b­u liªn tØnh. §ång chÝ Phan v¨n ThuÇn (Tý)- tr­ëng ban vµ Lª Thanh ChØ, phã Ban giao b­u tØnh. Giao b­u thùc sù lµ ®éi qu©n xung kÝch ë tuyÕn ®Çu më ®­êng, tiÕp nhËn hËu cÇn, mãc nèi víi c¬ së ®Ó cho c¸n bé, bé ®éi vÒ chèt ®ång b»ng. VÒ th«ng tin VT§, chØ gi÷ l¹i mét côm ®µi phôc vô t¹i khu bé. NhiÒu b¸o vô, c¬ c«ng miÒn B¾c t¨ng c­êng vµo ®­îc ®­a vÒ cho ®µi tØnh, huyÖn vµ c¸c ban c¸n sù vïng. Mét m¹ng l­íi VT§ dµy ®Æc c¶ d©n sù lÉn qu©n sù ph©n bæ kh¾p n¬i, c¶ tuyÕn tr­íc lÉn tuyÕn sau hç trî nhau rÊt tÝch cùc. Phßng th«ng tin ë Khu bé chØ ®iÒu hµnh c¸c ®µi vÒ tÇn sè, qui ®Þnh h« hiÖu vµ phiªn liªn l¹c, cßn qu¶n lý, ®iÒu ®éng nh©n sù do c¸c cÊp ñy trùc tiÕp ®iÒu hµnh. Th«ng tin h÷u tuyÕn, ®Õn 1970 ®· cã hai tæng ®µi: s«ng H­¬ng phôc vô cho Khu ñy vµ TØnh ñy, cã 11 m¸y lÎ vµ s«ng Hång phôc vô cho chÝnh quyÒn, cã 18 m¸y lÎ.     

Sau khi cã quyÕt ®Þnh thµnh lËp l¹i TØnh ñy, c¸c huyÖn b¾t ®Çu thµnh lËp l¹i Ban giao b­u, lµ mét bé phËn d©n sù chuyªn lo vÒ TTLL tuy vÉn cßn ®¶m b¶o nhiÒu nhiÖm vô ®a d¹ng, t¸ch ra khái ®éi c«ng t¸c vµ kh«ng do qu©n ®éi qu¶n lý, ®iÒu hµnh n÷a. Tr­íc ®ã Ban giao b­u thµnh vµ giao b­u khu ®¶m nhiÖm tõng ®Þa bµn. Mét sè tuyÕn liªn l¹c do qu©n ®éi qu¶n lý bµn giao sang cho c¸c Ban giao b­u c¸c cÊp. Ban giao b­u khu t¨ng c­êng c¸n bé, chiÕn sÜ vÒ cho c¸c tr¹m cña giao b­u tØnh, huyÖn, bæ sung qu©n sè tõ qu©n ®éi vµ du kÝch, thanh niªn ®Þa ph­¬ng. Mét m¹ng lø¬i giao b­u cña khu, tØnh, hôyªn, thµnh phè HuÕ trªn ®Êt Thõa Thiªn lín m¹nh, hßan chØnh, phôc vô ®¾c lùc cho c¸c cÊp bé l·nh ®¹o, chØ huy ®­îc th«ng suèt vµ nh¹y bÐn.

Bªn c¹nh ®ã, diÔn biÕn t×nh h×nh trªn chiÕn tr­êng vµ t×nh h×nh chÝnh trÞ, ngäai giao cã nhiÒu thuËn lîi cho c¸ch m¹ng: cuéc hµnh qu©n "Lam S¬n 719" cña ®Þch bÞ bÎ g·y, miÒn B¾c lËp nªn mét "§iÖn Biªn Phñ trªn kh«ng", héi nghÞ bèn bªn ®­îc më t¹i Paris tõ ngµy 18/1/1969... ChuÈn bÞ ®ãn hiÖp ®Þnh Paris, tõ th¸ng 6/1972, Ban giao b­u khu ®· lËp ph­¬ng ¸n thµnh lËpTy B­u ®iÖn ë hai tØnh Qñang TrÞ vµ Thõa Thiªn  theo sù chØ ®¹o cña Khu ñy. Trong ph­¬ng ¸n nµy, ®¬n vÞ qu¶n lý cÊp trªn cña hai Ty vÉn lµ Ban giao b­u khu, chÞu sù qu¶n lý song ph­¬ng cña Khu ñy vµ Tæng côc B­u ®iÖn. Nh­ng råi t×nh h×nh chiÕn sù x¶y ra, sau khi §«ng Hµ vµ mét phÇn Qñang TrÞ ®­îc gi¶i phãng (1/5/1972), MÆt trËn D©n téc gi¶i phãng MNVN ®Æt trô së t¹i huyÖn Gio Linh (Qñang TrÞ), Ty B­u ®iÖn Qñang TrÞ chÝnh thøc thµnh lËp. Th¸ng 3/1973, UBND c¸ch m¹ng tØnh ra quyÕt ®Þnh thµnh lËp Ty B­u ®iÖn Thõa Thiªn HuÕ. Anh Phan v¨n ThuÇn (Tý) ®­îc cö lµm quyÒn tr­ëng Ty, anh Phan C¶nh T¸m lµm phã tr­ëng Ty. C¸c phßng cã Phßng ®iÖn chÝnh, Phßng B­u chÝnh vµ mét sè gióp viÖc tµi vô, hµnh chÝnh, tæ chøc, t¨ng gia... VÒ ®iÖn, ch­a cã ®iÖn thäai h÷u tuyÕn, mµ chØ cã VT§ gåm 3 ®µi cña Côm TØnh ñy, mét ®µi chÝnh quyÒn, 6 ®µi huyÖn vµ mét ®µi cña quËn 2 (miÒn nói). Ngay sau ®ã, Tæng côc t¨ng c­êng c¸n bé kü thuËt, khai th¸c vµo, lËp tæng ®µi tõ th¹ch 50 sè, xe th«ng tin VT§ l­u ®éng. VÒ ®­êng b­u, Ban giao b­u bµn giao cho Ty c¸c tr¹m phôc vô néi tØnh vµ më mét sè tr¹m míi. Tßan bé cã 13 tr¹m.  

§èi víi hiÖp ®Þnh Paris, ngay sau khi ®­îc ký kÕt, chÝnh quyÒn NguyÔn v¨n ThiÖu t×m ®ñ mäi c¸ch ph¸ häai hiÖp ®Þnh víi nh÷ng kÕ häach "trµn ngËp l·nh thæ", ph¶n kÝch lÊn chiÕm vïng gi¶i phãng, lËp nh÷ng tuyÕn ng¨n chÆn, tuyÕn phßng thñ, tiÕp tôc b×nh ®Þnh. Chñ tr­¬ng cña giao b­u vÉn b¸m ®­êng, dùa vµo d©n, sö dông mäi h×nh thøc linh häat trong gÇn 20 n¨m phôc vô, gi÷ v÷ng c¸c tuyÕn ®· lËp, bÊt luËn t×nh huèng nµo vÉn ph¶i th«ng suèt ®­êng th­. Phôc vô kÞp thêi vµ ®Çy ®ñ h¬n cho t×nh h×nh phøc t¹p sau hiÖp ®Þnh, Ban giao b­u khu vµ tØnh më thªm tuyÕn liªn l¹c phÝa B¾c, nèi tõ c¨n cø khu vÒ Phong- Qñang §iÒn t¹o nªn tuyÕn vu håi v÷ng ch¾c. C¸c huyÖn còng cè vµ ph¸t triÓn thªm mét sè tuyÕn vÒ ®ång b»ng. Khi vÜ tuyÕn 17 kh«ng cßn lµ ranh giíi chia c¾t hai miÒn, miÒn B¾c XHCN ®· vµo ®Õn s«ng Mü Ch¸nh, viÖc chuyÓn nhËn ®­êng th­ ra TW, Ban giao b­u khu ký hîp ®ång víi B­u ®iÖn VÜnh Linh. Trªn thùc tÕ, Ban giao b­u khu chØ cßn lo trong vïng ®Êt cña tØnh Thõa Thiªn mµ chñ yÕu lµ do Ty B­u ®Ön Thõa Thiªn ®¶m nhËn.

Qua b­íc ngoÆt lín võa thùc hiÖn ®­îc, chóng ta cµng thÊy râ viÖc hßan thµnh CMDTDC ë miÒn Nam kh«ng cßn bao xa, lµ mét sù thËt hiÓn hiÖn. Thêi c¬ c¸ch m¹ng ®· ®Õn, Bé ChÝnh TrÞ ®· ra mét NghÞ quyÕt lÞch sö vµo th¸ng 4/1974: quyÕt t©m chÕn l­îc gi¶i phãng mÒn Nam trong hai n¨m 1975- 1976. §ång thêi dù kiÕn mét ph­¬ng ¸n quan träng kh¸c lµ: nÕu thêi c¬ ®Õn vµo ®Çu hay cuèi n¨m 1975 th× lËp tøc gi¶i phãng miÒn Nam trong n¨m 1975.

Ngµy 10/2/1975, Qu©n ñy TW phª chuÈn kÕ häach thèng nhÊt cña Qu©n khu TrÞ Thiªn vµ cña Qu©n ®ßan II, ra mÖnh lÖnh chÝnh thøc vÒ chiÕn dÞch 1975 cho TrÞ Thiªn.
Tuy kh«ng ®­îc biÕt kÕ häach cô thÓ cña chiÕn dÞch nh­ng c¸c ®µi VT§ còng nh­ c¸c Ban giao b­u vµ c¸c tr¹m ®­îc l·nh ®¹o ®iÒu hµnh b¸m s¸t c¸c b­íc chuÈn bÞ cña chiÕn dÞch mµ phôc vô. §Õn ®Çu th¸ng 3/1975, ba lùc l­îng giao b­u hîp ph¸p, b¸n hîp ph¸p vµ bÊt hîp ph¸p ®· lµm tèt nhiÖm vô ®­a c¸c c¬ quan l·nh ®¹o cÊp tØnh, huyÖn, thµnh phè vÒ ®ång b»ng vµ c¸c träng ®iÓm chiÕn dÞch an tßan.

Tin th¾ng lín ë Bu«n Ma Thuét råi tßan bé qu©n Ngôy ë T©y nguyªn th¸o ch¹y tõ 15 ®Õn  17/3/1975 vµ phÇn ®Êt cßn l¹i cña Qñang TrÞ gi¶i phãng ngµy 19/3 lµm nøc lßng anh chÞ em giao b­u, n©ng b­íc ch©n thªm nhanh thªm m¹nh, c¸nh tay vµ tai, m¾t b¸o vô thªm kháe, tinh th«ng.

Ngµy 21/3, c¸c mòi tÊn c«ng tõ phÝa nam, phÝa b¾c, phÝa t©y vµ phÝa t©y- b¾c HuÕ dån dËp tÊn c«ng vµo HuÕ. Ngµy 25/3, c¸c c¸nh qu©n trµn vµo thµnh phè. 6giê 30 ngµy 26/3/1975, cê gi¶i phãng tung bay trªn ®Ønh cét cê Phu v¨n L©u, ®¸nh dÊu mèc lÞch sö thµnh phè HuÕ vµ tØnh Thõa Thiªn ®­îc hßan tßan gi¶i phãng.

Cïng ngµy 26/3, ®ång chÝ Phan v¨n ThuÇn cïng mét sè trong bé phËn giao b­u tiÒn duyªn vµo tiÕp qu¶n Ty b­u ®iÖn cña Ngôy quyÒn t¹i sè 8 Hßang Hoa Th¸m vµ c¸c c¬ së th«ng tin ë sè 19 TrÇn Cao V©n, 12 Chu v¨n An, ®µi ph¸t tÝn 7 Tr­ng Tr¾c vµ mét sè n¬i kh¸c. TÊt c¶ ®Òu ®­îc b¶o vÖ, kiÓm kª vµ gi÷ nguyªn, chuÈn bÞ s½n sµng phôc vô cho chÕ ®é míi. ë huyÖn, do kh«ng cã Phßng B­u ®iÖn huyÖn mµ chØ cã mét phßng chung th«ng tin vµ v¨n hãa nªn giao b­u c¸c huyÖn vÒ tiÕp qu¶n chñ yÕu lµ s¸ch b¸o, giÊy tê vµ c¸c Ên b¶n v¨n hãa.

Hai ngµy sau khi chiÕm lÜnh HuÕ, ®ßan c¸n bé l·nh ®¹o Tæng côc B­u ®iÖn do ®ång chÝ NguyÔn v¨n §¹t, phã Tæng côc tr­ëng dÉn ®Çu ®· vµo lµm viÖc víi l·nh ®¹o tØnh t¹i nhµ kh¸ch sè 2 Lª lîi, trô së ®Çu tiªn cña Khu ñy, TØnh ñy vµ UBND c¸ch m¹ng tØnh. §ång chÝ Phan ThuÇn ®­îc cö lµm Tr­ëng Ty B­u ®iÖn míi, ®ång chÝ T«n ThÊt §«ng cïng ®i theo ®ßan Tæng côc ®­îc cö lµm phã Ty, cè vÊn cho ®ång chÝ Phan v¨n ThuÇn.

Ngµy 5/4/1975 tÊt c¶ c¸c ®¬n vÞ th«ng tin v« tuyÕn, h÷u tuyÕn, giao b­u khu, tØnh, thµnh phè ®Òu tËp kÕt vÒ HuÕ, ph©n c«ng sö dông m¹ng th«ng tin liªn l¹c kh¸ng chiÕn vµ TTLL tiÕp qu¶n phôc vô §¶ng, chÝnh quyÒn l·nh ®¹o vµ qu¶n lý tØnh, thµnh phè sau gi¶i phãng; ®ång thêi triÓn khai vËn chuyÓn, khai th¸c b­u chÝnh, tæ chøc giao th«ng viªn vËn chuyÓn b­u vÒ c¸c huyÖn ®ång b»ng. C¸n bé kü thuËt, nghiÖp vô, qu¶n lý ®­îc Tæng côc t¨ng c­êng vµo ë tÊt c¶ c¸c Phßng kÕ tãan, kÕ häach, qu¶n lý nghiÖp vô kü thuËt b­u- ®iÖn, c«ng nh©n kü thuËt tæng ®µi, d©y m¸y, VT§. Con em quª h­¬ng c«ng t¸c trong ngµnh B­u ®iÖn ë miÒn B¾c còng dÇn dÇn trë vÒ. C¸c quËn miÒn nói vÉn duy tr× liªn l¹c VT§ vµ tæ chøc th«ng tin b­u chÝnh vÒ HuÕ. §­êng th­ liªn tØnh nhanh chãng ®­îc Tæng côc tæ chøc vËn chuyÓn b»ng « t« vµo tËn n¬i. TriÓn khai côm ®µi v« tuyÕn ë 1 Lª Trùc phôc vô m¹ng mËt cho TØnh ñy vµ Khu ñy. Côm ®µi chÝnh quyÒn ®Æt ë 19 TrÇn Cao V©n.

Ngµy 10/4/1975 b¾t ®Çu më cöa phßng giao dÞch trung t©m phôc vô chÝnh quyÒn vµ nh©n d©n.

Sµi gßn vµ miÒn Nam ®­îc hßan tßan gi¶i phãng. §Êt n­íc thèng nhÊt, giang san thu vÒ mét mèi. C¶ d©n téc ca khóc kh¶i hßan, trong ®ã cã sù ®ãng gãp kh«ng nhá cña anh chÞ em giao b­u liªn l¹c tØnh nhµ, x©y nªn truyÒn thèng vÎ vang.

Tãm l¹i, suèt 9 n¨m kh¸ng Ph¸p råi 21 n¨m kh¸ng Mü; víi tinh thÇn yªu n­íc, kh«ng ng¹i hy sinh, v­ît qua gian khæ, tÊt c¶ mét lßng mét d¹ trung thµnh víi c¸ch m¹ng vµ phÊn ®Êu cho sù nghiÖp thèng nhÊt ®Êt n­íc; hµng tr¨m chiÕn sÜ giao liªn tØnh nhµ ®· ng· xuèng, líp sau kÕ tôc sù nghiÖp cña líp tr­íc; hµng chôc chiÕn sÜ bÞ b¾t, tra tÊn, tï ®Çy nh­ng kh«ng mét ai ®Çu hµng, khai b¸o. 55 liÖt sÜ trong chèng Ph¸p vµ 695 liÖt sÜ trong chèng Mü (tÝnh ®Õn 30/6/1996) cïng hµng tr¨m th­¬ng binh  m·i m·i lµ nh÷ng tÊm g­¬ng s¸ng ngêi. Hµng chôc chiÕn sÜ thi ®ua cÊp tØnh, tßan quèc n¶y në trong hai cuéc kh¸ng chiÕn. NhiÒu ®ång chÝ ®­îc ®i dù c¸c ®¹i héi anh hïng, chiÕn sÜ thi ®ua, ®­îc gÆp B¸c Hå vµ ®­îc th­ëng nhiÒu hu©n ch­¬ng cao quý. §¹i héi C«ng ®ßan B­u ®iÖn Liªn khu IV lÇn thø II (tõ 1- 4/4/1950) ®· trao tÆng l¸ cê ®¬n vÞ thi ®ua xuÊt s¾c nhÊt cho Ty B­u ®iÖn Thõa Thiªn. Còng trong th¸ng 4/1950, Ty B­u ®iÖn Thõa thiªn ®­îc tÆng th­ëng Hu©n ch­¬ng Qu©n c«ng h¹ng 3. Trong chèng Mü, Uû ban MÆt trËn D©n téc gi¶i phãng vµ ChÝnh phñ c¸ch m¹ng l©m thêi Céng hßa MiÒn Nam ViÖt nam ®· tÆng th­ëng 3 hu©n ch­¬ng GØai phãng h¹ng nhÊt, 1 HCGP h¹ng nh×, 1 HCGP h¹ng ba cho tËp thÓ vµ 165 Hu©n ch­¬ng c¸c läai cho 147 c¸ nh©n. TiÕc r»ng trong qu¸ tr×nh phôc vô cho hai cuéc kh¸ng chiÕn, kh«ng cã c¸n bé thi ®ua chuyªn tr¸ch, c«ng t¸c xÐt ®Ò nghÞ khen th­ëng ch­a ®­îc tËp trung chó ý, c¬ cÊu tæ chøc ngµnh TTLL tØnh nhµ lu«n biÕn ®éng, thay ®æi nªn c«ng t¸c khen th­ëng ch­a ®­îc thùc hiÖn ®Çy ®ñ. §©y lµ mét thiÖt thßi cho ngµnh B­u ®iÖn tØnh nhµ  vµ B­u ®iÖn ViÖt nam.
Ngµy 30/4/1975, ®Êt n­íc ca khóc kh¶i hßan, ngµnh TTLL tØnh nhµ ®· thùc hiÖn trän vÑn khÈu hiÖu chiÕn l­îc ®Ò ra trong hai cuéc kh¸ng chiÕn lµ : nhanh chãng- chÝnh x¸c- an tßan- chñ ®éng (víi th«ng tin VT§ lµ nhanh chãng- chÝnh x¸c- th«ng suèt- bÝ mËt), tøc chóng ta ®· lµm trßn môc tiªu phôc vô trong hai môc tiªu lín mµ ngµnh ®Ò ra lµ phôc vô vµ kinh doanh; b¾t ®Çu cïng c¶ n­íc b­íc vµo x©y dùng CNXH, thùc hiÖn khÈu hiÖu chiÕn l­îc míi lµ: nhanh chãng- chÝnh x¸c- an tßan- tiÖn lîi. Trong chiÕn tranh, kh¸ch hµng lµ cuéc kh¸ng chiÕn. Sau 30/4/1975, kh¸ch hµng lµ c¸c nhu cÇu x· héi. Trong chiÕn tranh, víi ph­¬ng tiÖn tèi thiÓu, chóng ta ®· ®¹t c«ng suÊt tèi ®a. Ng­îc l¹i, b­íc vµo x©y dùng CNXH chóng ta b¾t ®Çu cã ph­¬ng tiÖn tèi ®a, CBCNV B­u ®iÖn tØnh nhµ sÏ quyÕt t©m phÊn ®Êu dÓ kh«ng ®¹t c«ng suÊt tèi thiÓu.

VÒ ®Çu trang